Zgjidhja e ushtrimit 4 të mësimit Përsëritje për krerët 1-6 në librin Matematika 10 - 11: Pjesa I nga shtëpia botuese Botime Pegi me autorë Steve Fearnley, June Haighton, Steve Lomax, Peter Mullarkey, James Nicholson dhe Matt Nixon.
Pyetja
Një çikrik përbëhet nga 4 tuba metali PQ, QR, QS dhe RS. Tubat janë vendosur në një terren horizontal PST. P, Q dhe R ndodhen në një drejtëz. Largesat PS dhe SR janë të barabarta; këndi RQS është i drejtë, kurse këndi QPS është 28°. i) Gjeni masat e këndeve QSR, RST dhe PSR. Argumentoni përgjigjen tuaj. ii) Shpjegoni pse PQ=QR.
Një çikrik tjetër është ndërtuar nga 5 tuba, AB, BC, CD, DB dhe AD. AB është paralel me DC dhe tubat AB, BD dhe BC kanë të njëjtën gjatësi. ∠BAD=54°. i) Përcaktoni llojet e trekëndëshave ABD dhe BCD. ii) Gjeni këndet ABD dhe DBC. iii) A janë trekëndëshat ABD dhe BCD të ngjashëm? Argumentoni përgjigjen tuaj.
i) Meqë PS=SR, atëherë trekëndëshi PSR është dybrinjënjëshëm, që do të thotë se këndet e bazës i ka të barabarta, ndaj ∠QPS=∠QRS=28°. Këndi i mbetur i trekëndëshit QRS, ∠QSR, do e kishte vlerën 180° (shuma e këndeve të brendshme) −90° (masa e këndit RQS) −28°=62°. Me të njëjtën mënyrë vërtetojmë se edhe këndi PSQ=62°. Kështu që nga këndi i shtrirë PST mjafton të zbresim dy masat 62° për të gjetur ∠RST=180°−62°−62°=56°. Në fund themi se ∠PSR=62°+62°=124°. ii) Nga krahasimi i trekëndëshave PSQ dhe RSQ kemi PS=SR, këndet ∠PSQ=∠RSQ, dhe brinja QS e përbashkët, kështu që trekëndëshat dalin kongruent, gjë që bën dhe këndet e brinjët e tjera të barabarta mes tyre, përfshirë PQ=QR.
i) Meqë AB=BD dhe BD=BC, atëherë dy trekëndëshat janë dybrinjënjëshëm. ii) Në trekëndëshin dybrinjënjëshëm ABD kemi këndet e bazës ∠BAD=∠ADB=54°. Kjo do të thotë se këndi në kulm ∠ABD=180°−54°−54°=72°. Nga ana tjetër, këndet ∠BAD dhe ∠ADC e kanë shumën 180° si kënde të njëanshme të brendshme (kujtojmë se drejtëzat AB dhe DC janë paralele). Ndaj do kishim ∠ADC=180°−54°=126°. Kjo na lejon të gjejmë këndin ∠BDC=126°−54°=72°. Kaq e ka masën dhe këndi ∠BCD si kënd i bazës së trekëndëshit dybrinjënjëshëm BCD. Mbetemi me këndin në kulm ∠DBC=180°−72°−72°=36°. iii) Nga këndet që gjetëm më lart mund të themi se trekëndëshat nuk janë të ngjashëm, pasi që dy trekëndësha të quhen të ngjashëm duhet të kenë kënde të njëjta.