Kopertina e librit Matematika 10 - 11: Pjesa I

Zgjidhja e ushtrimit 4

Zgjidhja e ushtrimit 4 të mësimit Përsëritje për krerët 1-6 në librin Matematika 10 - 11: Pjesa I nga shtëpia botuese Botime Pegi me autorë Steve Fearnley, June Haighton, Steve Lomax, Peter Mullarkey, James Nicholson dhe Matt Nixon.


Pyetja

  1. Një çikrik përbëhet nga 4 tuba metali PQPQ, QRQR, QSQS dhe RSRS. Tubat janë vendosur në një terren horizontal PSTPST. PP, QQ dhe RR ndodhen në një drejtëz. Largesat PSPS dhe SRSR janë të barabarta; këndi RQSRQS është i drejtë, kurse këndi QPSQPS është 28°28\degree. i) Gjeni masat e këndeve QSRQSR, RSTRST dhe PSRPSR. Argumentoni përgjigjen tuaj. ii) Shpjegoni pse PQ=QRPQ=QR.
  2. Një çikrik tjetër është ndërtuar nga 5 tuba, ABAB, BCBC, CDCD, DBDB dhe ADAD. ABAB është paralel me DCDC dhe tubat ABAB, BDBD dhe BCBC kanë të njëjtën gjatësi. BAD=54°\angle BAD = 54\degree. i) Përcaktoni llojet e trekëndëshave ABDABD dhe BCDBCD. ii) Gjeni këndet ABDABD dhe DBCDBC. iii) A janë trekëndëshat ABDABD dhe BCDBCD të ngjashëm? Argumentoni përgjigjen tuaj.

Zgjidhja

  1. i) Meqë PS=SRPS=SR, atëherë trekëndëshi PSRPSR është dybrinjënjëshëm, që do të thotë se këndet e bazës i ka të barabarta, ndaj QPS=QRS=28°\angle QPS = \angle QRS = 28\degree. Këndi i mbetur i trekëndëshit QRSQRS, QSR\angle QSR, do e kishte vlerën 180°180\degree (shuma e këndeve të brendshme) - 90°90\degree (masa e këndit RQSRQS) - 28°28\degree == 62°62\degree. Me të njëjtën mënyrë vërtetojmë se edhe këndi PSQ=62°PSQ=62\degree. Kështu që nga këndi i shtrirë PSTPST mjafton të zbresim dy masat 62°62\degree për të gjetur RST\angle RST == 180°62°62°=56°180\degree - 62\degree - 62\degree = 56\degree. Në fund themi se PSR=62°+62°=124°\angle PSR = 62\degree + 62\degree = 124\degree. ii) Nga krahasimi i trekëndëshave PSQPSQ dhe RSQRSQ kemi PS=SRPS=SR, këndet PSQ=RSQ\angle PSQ = \angle RSQ, dhe brinja QSQS e përbashkët, kështu që trekëndëshat dalin kongruent, gjë që bën dhe këndet e brinjët e tjera të barabarta mes tyre, përfshirë PQ=QRPQ=QR.
  2. i) Meqë AB=BDAB=BD dhe BD=BCBD=BC, atëherë dy trekëndëshat janë dybrinjënjëshëm. ii) Në trekëndëshin dybrinjënjëshëm ABDABD kemi këndet e bazës BAD=ADB=54°\angle BAD = \angle ADB = 54\degree. Kjo do të thotë se këndi në kulm ABD=180°54°54°=72°\angle ABD = 180\degree - 54\degree - 54\degree = 72\degree. Nga ana tjetër, këndet BAD\angle BAD  dhe ADC\angle ADC e kanë shumën 180°180\degree si kënde të njëanshme të brendshme (kujtojmë se drejtëzat ABAB dhe DCDC janë paralele). Ndaj do kishim ADC=180°54°=126°\angle ADC = 180\degree - 54\degree = 126\degree. Kjo na lejon të gjejmë këndin BDC=126°54°=72°\angle BDC = 126\degree - 54\degree = 72\degree. Kaq e ka masën dhe këndi BCD\angle BCD si kënd i bazës së trekëndëshit dybrinjënjëshëm BCDBCD. Mbetemi me këndin në kulm DBC=180°72°72°=36°\angle DBC = 180\degree - 72\degree -72\degree =36\degree. iii) Nga këndet që gjetëm më lart mund të themi se trekëndëshat nuk janë të ngjashëm, pasi që dy trekëndësha të quhen të ngjashëm duhet të kenë kënde të njëjta.