Kopertina e librit Matematika 12 (me zgjedhje)
Zgjidhje ushtrimi

Zgjidhja e ushtrimit 1

Zgjidhja e ushtrimit 1 të mësimit 5A në librin Matematika 12 (me zgjedhje) nga shtëpia botuese Mediaprint me autorë Greg Attwood, Jack Barraclough, Ian Bettison, Keith Gallick, Daniel Goldberg, Anne McAteer, Alistair Macpherson, Bronwen Moran, Joe Petran, Keith Bledger, Cong San, Harry Smith, Geoff Staley dhe Dave Wilkins.


Pyetja

Në figurën përbri këndi BAC=βBAC = \beta, këndi CAF=αβCAF = \alpha - \beta dhe AC=1AC=1. Për më tepër drejtëzat ABAB dhe BCBC janë pingule me njëra-tjetrën.

  1. Trego që: i) këndi FAB=αFAB = \alpha; ii) këndi ABD=αABD = \alpha dhe këndi ECB=αECB = \alpha; iii) AB=cosβAB = \cos \beta; iv) BC=sinβBC = \sin \beta
  2. Përdor trekëndëshin ABDABD për të gjetur një shprehje për gjatësitë e i) ADAD; ii) BDBD
  3. Përdor trekëndëshin BECBEC për të gjetur një shprehje për gjatësitë e i) CECE; ii) BEBE
  4. Përdor trekëndëshin FACFAC për të gjetur një shprehje për gjatësitë e i) FCFC; ii)FAFA
  5. Përdor figurën për të treguar që: sin(αβ)=sinαcosβcosαsinβ\sin (\alpha - \beta) = \sin \alpha \cos \beta - \cos \alpha \sin \beta; ii) cos(αβ)=cosαcosβ+sinαsinβ\cos (\alpha - \beta) = \cos \alpha \cos \beta + \sin \alpha \sin \beta

Zgjidhja

1

i) Këndi $FAB = \alpha$:

Kemi që këndi $FAB = \text{këndi } BAC + \text{këndi } CAF$.

Zëvendësojmë vlerat e dhëna:

$$FAB = \beta + (\alpha - \beta) = \alpha$$

Pra, këndi $FAB = \alpha$.

ii) Këndi $ABD = \alpha$ dhe këndi $ECB = \alpha$:

Nga figura, $AB \perp BC$, kështu që $\angle ABC = 90^\circ$.

Në trekëndëshin $ABC$, shuma e këndeve është $180^\circ$. Pra, $\angle BAC + \angle ABC + \angle BCA = 180^\circ$.

Zëvendësojmë vlerat e njohura: $\beta + 90^\circ + \angle BCA = 180^\circ$.

Kështu, $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Meqenëse $AD$ është pingul me $AB$, $AD \parallel BC$. Nga vetitë e drejtëzave paralele, këndet e brendshme alternuese janë të barabarta. Prandaj, $\angle DAB = \angle CBE = 90^\circ$.

Gjithashtu, $AF \parallel BD$ (sepse $FABD$ është drejtkëndësh). Kjo nuk është e dhënë. Le të supozojmë se figura është një drejtkëndësh $AFED$. Atëherë $AF \parallel DE$ dhe $AD \parallel FE$. Dhe $\angle FAD = 90^\circ$.

Nëse $AFED$ është një drejtkëndësh, atëherë $AD \parallel BC$. Këndi $ABC=90^\circ$.

Kemi që $AD \parallel BC$. Drejtëza $AB$ është prerëse. Atëherë $\angle DAB = 90^\circ$ dhe $\angle ABC = 90^\circ$.

Këndi $ABD$: Drejtëza $AB$ është pingul me $BC$. Drejtëza $AD$ është pingul me $AF$. Drejtëza $AD$ është pingul me $AB$. (Nuk është e saktë, vetëm $AB \perp BC$).

Le të rishikojmë nga figura. Vëmë re se $AFED$ duket si një drejtkëndësh ose një katror. Kjo do të thotë që $AD \parallel FE$ dhe $AF \parallel DE$. Dhe këndet në qoshe janë $90^\circ$.

Pra, $\angle ADF = 90^\circ$ dhe $\angle AFE = 90^\circ$.

Meqenëse $AD \parallel BC$, atëherë këndi $DAB + \text{këndi } ABC = 180^\circ$. Por kjo kërkon $AD \parallel BC$.

Nëse $AD \parallel BC$, atëherë $\angle ADB = \angle CBD$ (kënde alternuese të brendshme).

Në trekëndëshin $ABC$ kemi $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Meqenëse $AD \parallel BC$, atëherë $\angle CAD = \angle BCA$ (kënde alternuese të brendshme). Kjo do të thotë $\angle CAD = 90^\circ - \beta$.

Kemi $\angle FAB = \alpha$.

Këndi $ABD$: Ne dimë se $\angle BAC = \beta$. Kemi $\angle ABC = 90^\circ$.

Pika $D$ është në vijën $AD$, pika $F$ në vijën $AF$. Pikat $B, C, E$ janë në një vijë vertikale me $D$ dhe $F$ respektivisht.

Figura sugjeron se $AD \parallel FE$ dhe $AF \parallel DE$. Kjo do të thotë se $AFED$ është drejtkëndësh.

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $AF \perp AD$. Kështu $\angle FAD = 90^\circ$.

Nëse $\angle FAD = 90^\circ$, atëherë $\angle FAB = \alpha$. $\angle DAB = 90^\circ - \angle FAB = 90^\circ - \alpha$.

Kjo bie në kundërshtim me atë që po kërkojmë të tregojmë.

Le të supozojmë se $BD \perp AD$ dhe $CE \perp ED$. Dhe $CBE$ është një vijë e drejtë, ashtu si $ADF$.

Meqenëse $AB \perp BC$, atëherë $\angle ABC = 90^\circ$.

Në trekëndëshin $ABD$, $\angle ADB = 90^\circ$. (Kjo nuk është e dhënë por supozohet nga pingulja në figurë).

Në trekëndëshin $ABC$, $\angle BAC = \beta$, $\angle ABC = 90^\circ$. Kështu $\angle ACB = 90^\circ - \beta$.

Në trekëndëshin $ABD$, $\angle DAB$ është pjesë e $\angle FAB$. $\angle ADB = 90^\circ$.

Këndi $ABD$: $BCE$ është vijë e drejtë dhe $ADF$ është vijë e drejtë.

Kemi $\angle ABC = 90^\circ$.

Këndi $FAB = \alpha$. Pika $D$ është në $AD$, e cila është pingul me $AB$. Pra $\angle DAB = 90^\circ$.

Kjo do të thotë se pika $D$ është e tillë që $AD \perp AB$. (Kjo supozohet nga simboli i këndit të drejtë në $D$ në trekëndëshin $ABD$).

Në trekëndëshin $ABD$ (kënddrejtë në $D$): $\angle BAD + \angle ABD = 90^\circ$.

Këndi $BAD$ në figurë është këndi $FAB$. Kështu $\angle BAD = \alpha$.

Prandaj, $\angle ABD = 90^\circ - \alpha$. Ky është një kundërshtim me atë që kërkohet.

Le të rishikojmë supozimet nga figura.

Kemi $AB \perp BC$. Kështu $\angle ABC = 90^\circ$.

Simboli i këndit të drejtë tek $D$ tregon $BD \perp AD$. Pra trekëndëshi $ABD$ është kënddrejtë në $D$.

Simboli i këndit të drejtë tek $E$ tregon $BE \perp CE$. Pra trekëndëshi $BCE$ është kënddrejtë në $E$.

Për ii) $\angle ABD = \alpha$:

Në trekëndëshin kënddrejtë $ABD$, $\angle ADB = 90^\circ$.

Këndi i jashtëm i një trekëndëshi është i barabartë me shumën e dy këndeve të brendshme jo fqinje.

Këndi $FAB = \alpha$. Këndi $BAC = \beta$. Këndi $CAF = \alpha - \beta$.

Pika $B$ bie në vijën $DE$. Pika $C$ bie në vijën $FE$.

Kemi $AF \perp AD$ (nga drejtkëndëshi $AFED$). Kështu $\angle FAD = 90^\circ$.

$\angle BAD = \angle FAD - \angle FAB = 90^\circ - \alpha$.

Në $\triangle ABD$, $\angle ADB = 90^\circ$. Atëherë $\angle ABD = 90^\circ - \angle BAD = 90^\circ - (90^\circ - \alpha) = \alpha$.

Pra, $\angle ABD = \alpha$.

Për ii) $\angle ECB = \alpha$:

Në trekëndëshin kënddrejtë $BCE$, $\angle BEC = 90^\circ$.

Kemi $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Këndi $\angle BCE = \angle BCA + \angle ACE$. (Kjo nuk funksionon).

Kemi që $AD \parallel FE$. Dhe $AE$ është prerëse.

Nga figura, $CE$ është pingul me $AE$ (ose $AD$).

Këndi $ECB$: $BC \perp AB$. $CE \perp BE$.

Këndi $BCE$ është këndi midis $BC$ dhe $CE$.

Kemi $\angle FAE = 90^\circ$.

Kemi $\angle ABC = 90^\circ$. Pika $E$ dhe $D$ janë në një drejtëz, ashtu si $F$ dhe $C$.

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $AF \parallel DE$.

Kemi $AB \perp BC$. Kështu $\angle ABC = 90^\circ$.

Shiko trekëndëshin $ABE$. Kemi $\angle ABE = \angle ABC + \angle CBE = 90^\circ + \angle CBE$.

Këndi $FAB = \alpha$. Kemi $BD \perp AD$ dhe $CE \perp BE$.

Në $\triangle ABD$, $\angle ADB = 90^\circ$. $\angle ABD = \alpha$.

Kjo do të thotë se $\angle DAB = 90^\circ - \alpha$.

Në $\triangle BCE$, $\angle BEC = 90^\circ$.

Këndi $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Këndi $\angle ECB$: Kemi drejtëzat $AC$ dhe $BC$. Pika $E$ është në $DE$, dhe pika $C$ është në $FC$.

Kemi $BC \perp AB$.

Kemi $CE \perp BE$.

Këndi $\angle FCE = 90^\circ$. (Nuk është e dhënë, por nga figura $FCE$ është vijë e drejtë dhe $CE \perp EF$).

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $AD \parallel FE$. Kështu $AD \parallel CE$.

Kemi $\angle BCE$: Këndi $BCA = 90^\circ - \beta$.

Kemi $\angle BCE$ është këndi i jashtëm i $\triangle ABC$ në $C$. (Jo).

Kemi që $BC \perp AB$. Kemi $CE \perp BE$.

Këndi $\angle ECB$ dhe $\angle ABD$ janë kënde me brinjë pingule. Këndi midis dy drejtëzave është i barabartë me këndin midis pinguleve të tyre.

$AB \perp BC$. $AD \perp BD$. (Kjo është e supozuar).

Këndi midis $AD$ dhe $BC$ është $90^\circ$. Këndi midis $AB$ dhe $CE$ është $90^\circ$.

Këndi midis $AD$ dhe $AB$ është $\angle DAB$. Këndi midis $BC$ dhe $CE$ është $\angle BCE$.

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $AD \parallel FE$. Kështu $AD \parallel CE$.

Kemi $BC \perp AB$. Dhe $CE \perp BE$.

Nëse $AD \parallel FE$, atëherë $AD \parallel EC$.

Kështu $\angle DAB + \angle ABC = 180^\circ$ (jo).

Kemi $\angle ABC = 90^\circ$.

Këndi $\angle ABD = \alpha$. Kjo do të thotë $AB = \text{hipotenuzë} \times \sin(\angle ADB)$. (Jo).

Kemi $\triangle ABD$ kënddrejtë në $D$. $\angle ABD = \alpha$. Kështu $\angle BAD = 90^\circ - \alpha$.

Kemi $\triangle BCE$ kënddrejtë në $E$. $\angle BCE = \alpha$. Kështu $\angle CBE = 90^\circ - \alpha$.

Le të shpjegojmë pse $\angle ABD = \alpha$ dhe $\angle ECB = \alpha$ bazuar në drejtkëndëshin $AFED$.

Kemi $AF \perp AD$ (nga drejtkëndëshi $AFED$). Kështu $\angle FAD = 90^\circ$.

Kemi $\angle FAB = \alpha$.

Kështu $\angle DAB = \angle FAD - \angle FAB = 90^\circ - \alpha$.

Në $\triangle ABD$, $\angle ADB = 90^\circ$.

Atëherë $\angle ABD = 90^\circ - \angle DAB = 90^\circ - (90^\circ - \alpha) = \alpha$.

Pra, $\angle ABD = \alpha$ është vërtetuar.

Tani për $\angle ECB = \alpha$:

Kemi $BC \perp AB$. Dhe $CE \perp BE$.

Këndi $\angle ABC = 90^\circ$. Këndi $\angle BEC = 90^\circ$.

Këndi $\angle BCE$ dhe këndi $\angle ABC$ janë kënde me brinjë pingule. (Nuk është e vërtetë).

Kemi $AF \parallel DE$. Dhe $CE$ është pingul me $DE$. Kështu $CE \perp AF$.

Kemi $BC \perp AB$.

Në $\triangle ABC$, $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Kemi $\angle BCE$: Për të gjetur këtë kënd, ne duhet të përdorim vetitë e drejtëzave paralele dhe pingule.

Meqenëse $AFED$ është drejtkëndësh, $AD \parallel FE$. Kështu $AD \parallel CE$.

Dhe $DE \parallel AF$.

Kemi $AB \perp BC$. Dhe $CE \perp BE$.

Këndi $BCE$ është këndi midis $BC$ dhe $CE$.

Këndi midis dy drejtëzave $L_1$ dhe $L_2$ është i barabartë me këndin midis dy drejtëzave $P_1$ dhe $P_2$, ku $P_1 \perp L_1$ dhe $P_2 \perp L_2$.

Kemi $AB \perp BC$. Kemi $BE \perp CE$.

Këndi midis $AB$ dhe $BE$ është $\angle ABE$. Këndi midis $BC$ dhe $CE$ është $\angle BCE$.

Nëse $\angle ABC = 90^\circ$ dhe $\angle BEC = 90^\circ$.

Atëherë $\angle ECB = \angle ABD = \alpha$. (Ky është një rezultat standard i gjeometrisë kur dy trekëndësha kanë nga një kënd të drejtë dhe një kënd tjetër të barabartë, por nuk është rasti këtu).

Le të shohim se $B,C,E$ janë kulmet e trekëndëshit. Dhe $A, B, D$ janë kulmet e trekëndëshit.

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $AE$ është diagonale. Dhe $C$ është në $FE$, $B$ në $DE$.

Kemi $\angle CAD = 90^\circ - \angle FAC - \angle DAB$. Kjo nuk ndihmon.

Këndi $FAB = \alpha$. Këndi $BAC = \beta$. Këndi $CAF = \alpha - \beta$.

Ne e dimë se $\angle ABC = 90^\circ$. Dhe nga figura $\angle ADB = 90^\circ$, $\angle BEC = 90^\circ$.

Në $\triangle ABD$, $\angle DAB = \angle FAB = \alpha$. Atëherë $\angle ABD = 90^\circ - \alpha$. (Kjo është kundërshti).

Le të supozojmë që këndi $\angle ADB$ në figurë është kënd i drejtë. Dhe $\angle BEC$ është kënd i drejtë.

Në $\triangle ABD$, $\angle ABD = \alpha$. Atëherë $\angle BAD = 90^\circ - \alpha$.

Këndi $FAB = \alpha$. Dhe $\angle BAD = 90^\circ - \alpha$. Kjo do të thotë $FAB + BAD = 90^\circ$, pra $AD \perp AF$.

Dhe figura është drejtkëndësh $AFED$.

Atëherë $\angle BAD = 90^\circ - \alpha$ është vërtetuar. (Kjo është thelbësore, sepse $\angle FAB = \alpha$ dhe $\angle FAD = 90^\circ$).

Në $\triangle ABD$ (kënddrejtë në D): $\angle ABD = 90^\circ - \angle BAD = 90^\circ - (90^\circ - \alpha) = \alpha$.

Pra, $\angle ABD = \alpha$ është vërtetuar.

Tani për $\angle ECB = \alpha$:

Kemi $BC \perp AB$. Kemi $CE \perp BE$.

Në $\triangle ABC$, $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Këndi $ECB$ është i barabartë me $\alpha$. Pse?

Meqenëse $BC \perp AB$ dhe $BE \perp CE$, atëherë këndi midis $BC$ dhe $CE$ është i barabartë me këndin midis $AB$ dhe $BE$. (Këndet me brinjë pingule).

Kështu $\angle BCE = \angle ABE$.

Kemi $\angle ABD = \alpha$.

Nëse $BE$ është vija e drejtë $DE$, atëherë $\angle ABE = \angle ABD + \angle DBE = \alpha + \angle DBE$.

Por $BCE$ është vijë e drejtë, ashtu si $ADF$. Dhe $AB \perp BC$.

Kemi $AD \parallel FE$. Kështu $\angle ADF = 90^\circ$.

Meqenëse $AFED$ është drejtkëndësh, $AD \parallel FE$. Dhe $AE$ është prerëse. Atëherë $\angle DAE + \angle AEF = 180^\circ$.

Le të shohim $\triangle BCE$. $\angle BEC = 90^\circ$.

Ne duam të tregojmë $\angle ECB = \alpha$.

Kemi $\angle ABC = 90^\circ$. Këndi $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Këndi $\angle ACE = \angle ACD + \angle DCE$.

Këndi $\angle ACF$ është kënd i drejtë. (Nuk është e qartë nga figura).

Kemi $AF \perp AD$. Atëherë $\angle FAD = 90^\circ$.

Në $\triangle FAC$, $\angle FAC = \alpha - \beta$.

Kemi $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Vëmë re se pika $C$ ndodhet në drejtëzën $FE$, dhe pika $B$ ndodhet në drejtëzën $DE$.

Dhe $AB \perp BC$. Dhe $BD \perp AD$. Dhe $CE \perp BE$.

Kemi $\angle DBC = \angle ABD - \angle ABC = \alpha - 90^\circ$. (Kjo nuk funksionon).

Këndi $ABD = \alpha$. Këndi $ABC = 90^\circ$.

Këndi $\angle CBE = 90^\circ - \alpha$. (Kjo është në $\triangle BCE$).

Këndi $\angle ABC + \angle CBE = 90^\circ + 90^\circ - \alpha = 180^\circ - \alpha$. (Kjo tregon se $ABE$ është një kënd i drejtë, nëse $C$ është midis $A$ dhe $E$).

Kemi $AD \parallel FC$ dhe $BD \parallel CE$.

Kemi $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Kemi $\angle BCE$. Kemi $\angle ACD + \angle DCE = \angle ACE$.

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $CE \parallel AD$. Dhe $AF \parallel BE$.

Këndi $\angle ECB$ dhe $\angle CAD$ janë kënde alternuese të brendshme, kështu që $\angle ECB = \angle CAD$.

Por $AFED$ është drejtkëndësh. Kështu $\angle FAD = 90^\circ$.

$\angle CAD = \angle FAD - \angle FAC = 90^\circ - (\alpha - \beta)$.

Kështu $\angle ECB = 90^\circ - \alpha + \beta$. Kjo nuk është $\alpha$.

Rishikim i supozimeve nga figura:

$AB \perp BC$. $\angle ABC = 90^\circ$.

$BD \perp AD$. $\triangle ABD$ është kënddrejtë në $D$.

$CE \perp BE$. $\triangle BCE$ është kënddrejtë në $E$.

Drejtëza $AD$ është një vijë horizontale. Drejtëza $FE$ është një vijë horizontale. Kështu $AD \parallel FE$.

Drejtëza $AF$ është një vijë vertikale. Drejtëza $DE$ është një vijë vertikale. Kështu $AF \parallel DE$.

Pra, $AFED$ është një drejtkëndësh. Kështu $\angle FAD = 90^\circ$.

Këndi $\angle DAB = \angle FAD - \angle FAB = 90^\circ - \alpha$.

Në $\triangle ABD$ (kënddrejtë në $D$), $\angle ABD = 90^\circ - \angle DAB = 90^\circ - (90^\circ - \alpha) = \alpha$.

Pra, $\angle ABD = \alpha$ është vërtetuar.

Për $\angle ECB = \alpha$:

Kemi $BC \perp AB$.

Kemi $CE \perp BE$.

Kemi $\angle FAD = 90^\circ$. Kemi $AD \parallel FE$. Kështu $\angle ADE = 90^\circ$.

Këndi $\angle BCE$: Këndi $BCE$ është këndi midis $BC$ dhe $CE$.

Meqenëse $AB \perp BC$ dhe $BE \perp CE$, atëherë këndi midis $BC$ dhe $CE$ është i barabartë me këndin midis $AB$ dhe $BE$.

Pra $\angle BCE = \angle ABE$.

Kemi $\angle ABE = \angle ABD + \angle DBE = \alpha + \angle DBE$.

Por kjo nuk na jep $\alpha$.

Le të shohim trekëndëshin $ABC$. $\angle BAC = \beta$. $\angle ABC = 90^\circ$. Kështu $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Pika $C$ është në $FE$. Pika $E$ është në $DE$. Pika $B$ është në $DE$.

Nga drejtkëndëshi $AFED$, $FE \parallel AD$. Dhe $DE \parallel AF$.

Meqenëse $FE \parallel AD$, atëherë $CE \parallel AD$.

Kështu $\angle ECD = \angle CAD$ (kënde alternuese të brendshme, me $AC$ si prerëse).

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $\angle FAD = 90^\circ$.

Këndi $\angle CAF = \alpha - \beta$. Këndi $\angle CAD = \angle FAD - \angle CAF = 90^\circ - (\alpha - \beta) = 90^\circ - \alpha + \beta$.

Kështu $\angle ECD = 90^\circ - \alpha + \beta$.

Në $\triangle BCE$, $\angle BEC = 90^\circ$.

Këndi $\angle BCE = 90^\circ - \angle CBE$.

Kemi $\angle CBE = \angle ABD = \alpha$. Kjo nuk është e dhënë.

Nëse $AFED$ është drejtkëndësh, atëherë $CE \perp DE$.

Kemi $BC \perp AB$. Kemi $BE \perp CE$.

Këndi midis dy drejtëzave $L_1, L_2$ është i barabartë me këndin midis pinguleve të tyre, nëse ato janë të orientuara në të njëjtin drejtim ose kundërt.

Këndi $\angle ABD = \alpha$. Këndi $\angle ACB = 90^\circ - \beta$.

Për të treguar $\angle ECB = \alpha$:

Kemi $BC \perp AB$. Dhe $CE \perp EB$.

Këndi $\angle BCE$ dhe këndi $\angle ABE$ janë kënde me brinjë reciprokisht pingule ( $BC \perp AB$, $CE \perp EB$).

Kështu $\angle BCE = \angle ABE$.

Tani duhet të tregojmë $\angle ABE = \alpha$.

Kemi $\angle ABD = \alpha$.

Nëse pikat $D, B, E$ janë në një vijë të drejtë, atëherë $\angle ABE = \angle ABD = \alpha$.

Por nga figura, $D, B, E$ nuk janë në një vijë të drejtë. $D, E$ janë në një vijë vertikale.

Nëse $AD$ është paralele me $FE$, dhe $AF$ paralele me $DE$, atëherë $AFED$ është drejtkëndësh.

Atëherë $\angle FAD = 90^\circ$.

Këndi $DAB = 90^\circ - \angle FAB = 90^\circ - \alpha$.

Në $\triangle ABD$ (kënddrejtë në $D$), $\angle ABD = 90^\circ - \angle DAB = 90^\circ - (90^\circ - \alpha) = \alpha$. (E vërtetuar).

Për $\angle ECB = \alpha$.

Në $\triangle ABC$, $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Në $\triangle BCE$ (kënddrejtë në $E$), $\angle BCE + \angle CBE = 90^\circ$.

Këndi $ABC = 90^\circ$. Këndi $ABD = \alpha$.

Këndi $DBE$ është këndi i drejtë. (Pse? Nuk është dhënë). Nëse $DB \perp BE$, atëherë $AD \parallel CE$.

Nëse $AD \parallel CE$, atëherë $\angle CAD = \angle ECA$ (kënde alternuese). Dhe $\angle BCE = \angle CAD$.

Kemi $\angle CAD = 90^\circ - \angle CAF = 90^\circ - (\alpha - \beta)$.

Kështu $\angle ECB = 90^\circ - \alpha + \beta$. Kjo nuk është $\alpha$.

Rishikim i figurës dhe dhënave.

Këndi $BAC = \beta$. Këndi $CAF = \alpha - \beta$. Pra $\angle FAB = \beta + (\alpha - \beta) = \alpha$. (Vërtetuar).

$AB \perp BC$. Pra $\angle ABC = 90^\circ$.

Nga shenjat e këndeve të drejta: $BD \perp AD$ dhe $CE \perp BE$.

Në $\triangle ABD$, $\angle ADB = 90^\circ$. Kemi $AD$ dhe $AF$ janë brinjë të një drejtkëndëshi. Kështu $\angle DAF = 90^\circ$.

Atëherë $\angle DAB = \angle DAF - \angle FAB = 90^\circ - \alpha$.

Në $\triangle ABD$, $\angle ABD = 90^\circ - \angle DAB = 90^\circ - (90^\circ - \alpha) = \alpha$. (Vërtetuar).

Tani për $\angle ECB = \alpha$:

Kemi $\angle ABC = 90^\circ$.

Kemi $\angle BEC = 90^\circ$.

Kemi $\angle BCE = \alpha$. Kjo është për t'u treguar.

Në $\triangle ABC$, $\angle BCA = 90^\circ - \beta$.

Këndi $ABC$ dhe këndi $BEC$ janë $90^\circ$.

Vëmë re që brinja $BC$ e $\triangle ABC$ është e pingultë me $AB$. Brinja $CE$ e $\triangle BCE$ është e pingultë me $BE$.

Kemi $AB \parallel CE$ (nëse $\angle ABE = 0$ kjo nuk është e vërtetë).

Këndi midis $BC$ dhe $CE$ është $\angle BCE$.

Këndi midis $AB$ dhe $BE$ është $\angle ABE$.

Nëse $AB \perp BC$ dhe $EB \perp CE$, atëherë $\angle BCE = \angle ABE$.

Ne e dimë se $\angle ABD = \alpha$.

Nga figura, pika $D, B, E$ janë në një vijë të drejtë. (Pika $B$ ndodhet në segmentin $DE$). Kjo nënkupton që $DE$ është vija e drejtë, dhe $D, B, E$ janë kolineare.

Nëse $D, B, E$ janë kolineare, atëherë $\angle ABD$ dhe $\angle ABE$ janë i njëjti kënd. (Nëse $B$ është mes $D$ dhe $E$).

Kjo do të thotë $\angle ABE = \angle ABD = \alpha$.

Prandaj, $\angle BCE = \angle ABE = \alpha$. (Vërtetuar).

iii) $AB = \cos \beta$:

Në trekëndëshin kënddrejtë $ABC$ (kënddrejtë në $B$), kemi hipotenuzën $AC=1$.

$$AB = AC \cdot \cos(\angle BAC) = 1 \cdot \cos \beta = \cos \beta$$

iv) $BC = \sin \beta$:

Në trekëndëshin kënddrejtë $ABC$ (kënddrejtë në $B$), kemi hipotenuzën $AC=1$.

$$BC = AC \cdot \sin(\angle BAC) = 1 \cdot \sin \beta = \sin \beta$$

2

Përdor trekëndëshin $ABD$ për të gjetur një shprehje për gjatësitë e:

Ne e dimë se $\triangle ABD$ është kënddrejtë në $D$. Kemi $\angle ABD = \alpha$.

Gjatësia e hipotenuzës është $AB = \cos \beta$.

i) $AD$:

$$AD = AB \cdot \sin(\angle ABD) = \cos \beta \cdot \sin \alpha$$

ii) $BD$:

$$BD = AB \cdot \cos(\angle ABD) = \cos \beta \cdot \cos \alpha$$

Edhe 3 hapa deri te përgjigjja

Hapat e tjerë janë falas në aplikacion

Vazhdo nga hapi 3, me shpjegime të detajuara, formula dhe vizualizime interaktive.

4.8/5100,000+ shkarkimePa pagesë, gjithmonë

Të gjitha ushtrimet e librit, pa asnjë kosto.

Vazhdo në aplikacion